Listening là một trong bốn bài thi của IELTS, và rất nhiều thí sinh chọn cách ôn luyện đề Listening ở nhà. Tuy nhiên, cách cải thiện kỹ năng nghe làm sao cho hiệu quả. Và những lời khuyên về việc có nên thay đổi tốc độ bài nghe IELTS khi luyện Listening hay không vẫn còn khiến nhiều thí sinh bối rối. Vậy bài viết này sẽ nhằm giải đáp những thắc mắc trên nhé.
2. Sai lầm mắc phải trong việc tự ôn Listening:
Một số bạn khi mới bắt đầu học IELTS Listening. Sẽ có xu hướng tìm các đề Listening trên mạng hoặc mua bộ đề Cambridge về. Và “xử” hết tất cả đề IELTS Listening thời lượng 30 phút.
Tuy nhiên, điều này hoàn toàn là không nên. Với những bạn mới bắt đầu – chưa tự tin hẳn về kỹ năng nghe và chưa quen với dạng bài IELTS. Việc “xử” liên tù tì một đề IELTS như vậy sẽ gây khó khăn và cảm giác chán nản khi làm hết đề này đến đề khác và vẫn sai nhiều. Đặc biệt, khi ta xem transcript và đáp án thì hiểu vì sao câu trả lời đó sai. Nhưng khi làm đề mới thì ta vẫn sai nhiều như cũ.
Do đó, phương pháp điều chỉnh tốc độ bài nghe IELTS nhằm giúp các bạn cân chỉnh lại việc luyện nghe sao cho phù hợp với trình độ hiện tại của mình. Bên cạnh đó nhằm cải thiện kĩ năng này theo cách “step-by-step” và hiệu quả hơn.
3. Thay đổi tốc độ nghe khi làm Listening:
Một số bạn khi mới làm bài nghe sẽ điều chỉnh chậm toàn bộ bài để nghe cho rõ. Tuy nhiên, chúng ta cần xác định rõ “level nghe” thật sự của mình đang ở đâu, bằng cách làm thử một vài bài Part 1 với tốc độ bình thường.
Part 1 sẽ là phần dễ nhất trong bài thi Listening, và yêu cầu đề thường sẽ là điền từ (điền các thông tin ghi chú như tên, địa chỉ,…). Do đó, nếu nghe vài bài Part 1 và số câu đúng nhiều thì các bạn có thể yên tâm chuyển tiếp sang nghe các đề Part 2.
Ngoài ra, nếu ngay từ Part 1, chúng ta đã cảm thấy khó nghe thì nên dừng lại, điều chỉnh tốc độ nghe chậm đi như x0.75. Và nghe kỹ lại những chỗ mình thường sai. Tương tự với các Part 2,3 và cuối cùng khó nhất là Part 4.
4. Áp dụng nhưng không lạm dụng
Tuy phương pháp này là hiệu quả, tránh làm chúng ta bị “ngộp” khi luyện đề Listening. Tuy nhiên cũng không nên bị lạm dụng.
Đôi khi làm xong bài và check đáp án, một số bạn vốn khá tốt về kỹ năng nghe tiếng Anh thông thường (như khi xem phim). Nhưng lại sai nhiều câu trong đề IELTS, sẽ nhầm tưởng tốc độ bài thi nhanh và khó quá. Điểm này chúng ta cần cẩn thận, từ tốn xem xét lại các câu sai là do đâu.
Ví dụ, bài thi IELTS Listening còn cần các thao tác khác như: đọc trước câu hỏi, tìm keyword để khi nghe dễ chú ý hơn vào các chi tiết quan trọng. Nếu chỉ chăm chăm nghe một cách thụ động. Thì dù điều chỉnh tốc độ nghe chậm, người học cũng sẽ khó lòng nắm ý chính để trả lời câu hỏi đề thi.
Ngoài ra, trong một số bài điền từ (phổ biến ở part 1, part 4), các câu sai thường là sai word form hoặc nhầm lẫn danh từ số ít, số nhiều. Điều này người học cũng cần lưu ý. Và check kĩ câu hỏi, xem từ mình cần điền là loại từ gì thì hợp lý. Tránh trường hợp nghe được nhưng sai sót nhỏ nên mất điểm câu đó.
5. Học cách tập trung khi nghe
Bên cạnh đó, “tập trung” cũng là một kỹ năng quan trọng khi nghe. Trong một số trường hợp, dù tốc độ bài nghe hoàn toàn phù hợp với level của người học. Tuy nhiên khi làm bài bị mất tập trung một câu, dẫn đến mất bình tĩnh và không nghe được các câu còn lại.
Tóm lại, việc điều chỉnh tốc độ nghe chậm hơn (nhằm giảm độ khó cho các bạn mới bắt đầu) hoặc nhanh hơn (tăng thử thách cho các bạn đã làm Listening tốt và chuẩn bị đi thi) có những lợi ích riêng.
Tuy nhiên chúng ta cũng không nên quá lạm dụng việc này, và nên suy xét kĩ nguyên nhân chính các câu mình sai hoặc bổ sung các kĩ năng kèm theo khác như: đọc lướt câu hỏi tìm từ khóa, tâm lý vững vàng “tập trung” tốt khi nghe,… để đạt được kết quả tốt nhất cho việc ôn luyện.
Sai lầm cần tránh trong Listening
1. Chỉ quan tâm đến kết quả
Đây là sai lầm lớn nhất mà các bạn thường mắc phải trước khi luyện Listening. Một số bạn thường có xu hướng đặt ra phải được một số câu nhất định hoặc có tâm lý so sánh kết quả của mình với những bạn khác rồi mới bắt đầu nghe.
Theo mình thì các bạn nên gạt bỏ điều này ra khỏi đầu vì nó ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của bạn. Bạn không hề thoải mái khi nghe và điều này sẽ dễ dẫn đến kết quả bài nghe của bạn sẽ không tốt và cứ như thế ở các lần nghe sau, bạn cũng có một tâm lý như vậy và nó không khác gì một vòng lẩn quẩn và bạn rất khó để thoát ra khỏi nó.
Mình nghĩ rằng để có một bài nghe tốt, bạn nên thoải mái về mặt tinh thần. Hãy đừng đặt bất cứ một áp lực về điểm số gì lên chính bản thân mình. Bạn vẫn hãy cứ nghe hết cả một bài, thật tập trung và cố gắng hết sức, sau đó khi bạn tra đáp án, bạn hãy thật chú ý đến những câu mà bạn đã chọn sai.
Hãy khoanh chúng lại và giở bài nghe ra nghe lại phần đó để phát hiện tại sao bạn lại sai, xác định đó là phần kiến thức gì (số ít-số nhiều; danh từ - động từ - tính từ; từ đếm được/ không đếm được; thời gian hoặc thậm chí là sai chính tả), từ đó bạn ghi nhớ những phần nào bạn hay bị sai và rút kinh nghiệm cho những lần sau.
2. Nghe càng nhiều càng tốt nhưng nghe không đúng
Đây cũng là một sai lầm thường gặp của các bạn khi tự học tại nhà nhưng mình hiểu tâm lý này của các bạn. Khi bạn yếu hoặc kém ở mảng nào thì thường các bạn sẽ nhận được những lời khuyên là làm cái đó càng nhiều càng tốt.
Thực ra lời khuyên này không hề sai, cái sai là ở chỗ mọi người đã áp dụng sai nó. Nghe càng nhiều càng tốt thực chất là việc hãy đầu tư thời gian vào kỹ năng này nhiều hơn, sử dụng những kỹ thuật để nghe sao cho tốt và sử dụng thời gian sao cho thật khoa học.
Đối với kỹ năng Listening, nếu bạn thực hiện liên tục việc nghe nhiều và liên tục trong nhiều giờ thì nó còn phản tác dụng ở chỗ tai bạn sẽ bị ù và nếu nghe nhiều mà bạn không xem lại các lỗi sai và rút kinh nghiệm thì bạn đã phí quá nhiều thời gian vào việc nghe.
3. Không nghe được nên sẽ không điền
Đây là cách giải quyết của rất nhiều bạn khi tự học, đặc biệt là phần tự điền từ, vì đa phần các bạn sẽ cho rằng không nghe được thì sẽ điền sai, mà điền sai thì thà không điền còn hơn.
Tuy nhiên mình nghĩ đây là quan niệm sai lầm và các bạn cần phải thay đổi. Đối với một từ mới bạn nghe được, có thể các bạn sẽ cảm thấy hoảng và không biết ghi thế nào; tuy nhiên, kể cả khi không biết từ đó là từ nào, bạn hãy cứ ghi ra theo như phát âm bạn nghe được theo cách của bạn.
Sau đó khi tra lại với đáp án, bạn sẽ thấy được cách viết đúng của từ đó và bạn đã học được thêm một từ mới, viết đúng từ đó và sử dụng từ đó cho những lần sau.
Tương tự với những từ mới ở các phần khác, khi có từ mới nào bạn không nghe được thì hãy làm theo cách trên để bạn dần dần có một tư duy về cách hình thành các từ và với những từ ở những bài tiếp theo, bạn hoàn toàn có thể tự viết được mặc dù bạn chưa gặp từ đó bao giờ.
Làm thế nào cải thiện Listening?
Để cải thiện kỹ năng nghe, bạn nên làm những việc sau:
1. Chia thời gian nghe mỗi ngày
Trong quá trình tự ôn luyện, bạn nên nghe tối đa là 02 tests/ ngày và không nghe liên tục. Bạn hãy chia ra mỗi test cho mỗi buổi. Có thể nếu các bạn cảm thấy các bạn có thể nghe được nhiều hơn và bạn cân bằng được việc đó thì mình hoàn toàn ủng hộ nhé.
Với 2 tests, sau khi bạn nghe và trả lời ra 1 phiếu trả lời riêng của mình thì bạn hãy kiểm tra với đáp án và nghe lại, đánh dấu lại những câu nào bạn sai và nó nằm ở vùng kiến thức nào, sau đó luôn ghi nhớ trong đầu những lỗi sai này để bạn cẩn thận hơn ở những bài nghe sau.
2. Hãy tập trung để nghe
Trong khi làm bài nghe, bạn hãy gạt bỏ tất cả những suy nghĩ không liên quan đến bài nghe để bài của bạn đạt hiệu quả cao nhất. Mình cũng đã có một thời gian đầu khi mới luyện nghe, mình rất hay bị mất tập trung và hay nghĩ đến những việc không liên quan đến bài nghe.
Kết quả là sau mỗi lần check đáp án thì số câu đúng của mình ở mức thê thảm, mặc dù khi nghe lại để kiểm tra lại thì mình phát hiện ra là những câu đó không hề khó.
Các bạn lưu ý, vì chỉ được nghe duy nhất một lần nên dù thông tin đó có rõ ràng, dễ nghe mà bạn không tập trung thì bạn đã bỏ qua nó rồi. Hãy thật tập trung, tập trung và tập trung!
3. Kiểm tra và ghi nhớ từ mới mỗi khi nghe
Trong phần thi Listening của IELTS thì ngoài những câu hỏi để kiểm tra thí sinh về số ít, số nhiều, số điện thoại, thời gian hoặc ý hiểu của câu thì từ mới cũng là một phần “hóc búa” với các bạn. Là những từ mới theo đúng nghĩa đen, khi băng đọc và các bạn không biết điền gì thì sau khi tra đáp án, bạn hãy ghi lại từ mới đó.
Theo kinh nghiệm cá nhân của mình thì những câu hỏi về từ mới có tần suất xuất hiện ít hơn so với những câu còn lại, đặc biệt xuất hiện trong Section 4. Vì xuất hiện ít nên mình thấy những từ này có tính ứng dụng khá cao trong các bài viết học thuật hoặc xuất hiện trong những bài đọc khác, vì vậy các bạn hãy chú ý và ghi những từ mới này vào trong cuốn sổ từ vựng của mình.
Chia sẻ thêm kinh nghiệm từ bạn Phương Uyên 8.0 Listening:
Mình đã đạt band 8.0 Listening sau quá trình tự ôn luyện. Mình đã từng gặp nhiều lỗi sai và bị kẹt tại mức band thấp, nhưng sau thời gian tự tìm ra cách học hiệu quả, mình đã đạt điểm tiến bộ hơn trong các lần luyện tập sau.
Trong phần thi nghe của kỳ thi IELTS, các đoạn ghi âm chỉ được phát một lần duy nhất. Do đó, mình hiểu những lỗi sai chúng ta hay mắc phải là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Bài chia sẻ sau đây sẽ chỉ cho các bạn cách tránh những lỗi gây mất điểm này.
1. Xác định yêu cầu đề bài và dự đoán câu trả lời
Phần thi nghe trong IELTS được chia làm bốn phần, hướng dẫn cho từng phần sẽ được cung cấp trước hoặc sau các đoạn ghi âm. Vậy nên các bạn hãy sử dụng những khoảng thời gian trống cho phần chuẩn bị để làm những mẹo sau:
- Đọc kỹ các câu hỏi trước khi bắt đầu bài nghe
- Xác định rõ dạng đáp án mà phải điền (một chữ cái, tên, …) và giới hạn số từ
- Sử dụng bút chì để gạch từ khóa trong phần hướng dẫn và câu hỏi
- Dành thời gian xem qua các thông tin được cung cấp sẵn
- Nghĩ về từ đồng nghĩa hoặc cách diễn đạt khác của các từ khóa
2. Theo dõi các mô tả/ hướng dẫn
Trong phần hai của bài thi nghe sẽ bao gồm các nhiệm vụ như điền bảng vẽ, bản đồ. Chắc chắn bài nghe sẽ cung cấp các từ khóa giúp bạn định hướng. Các từ khóa có thể là:
- Các động từ, tính từ (kích cỡ, hình dáng, số lượng)
- Các từ chỉ phương hướng (đông, tây, nam, bắc)
- Giới từ chỉ vị trí, địa điểm (phía trước, bên cạnh, phía sau)
Một mẹo nhỏ trong trường hợp bạn không giỏi xác định phương hướng nhanh như mình, hãy vẽ kí hiệu trái phải và la bàn lên đề thi.
3. Theo dõi một bài giảng/ diễn thuyết
Trong phần bốn – phần được đánh giá là khó nhất - bạn sẽ được nghe một bài nói hoặc bài giảng về một chủ đề học thuật.Hãy lắng nghe các từ dấu hiệu mà diễn giả dùng để đánh dấu các giai đoạn khác nhau của bài nghe.
Ví dụ: Firstly, On the other hand, Although, Because,…
Những từ này cho biết thông tin tiếp theo là gì và có thể giúp bạn theo dõi diễn giả đang nói về chủ đề gì.
4. Chính tả
Trong phần thi Nghe, nếu bạn viết sai chính tả, điểm của bạn sẽ “đi tong”. Bạn cần chắc chắn bạn có thể viết chính xác các từ thông dụng và cơ bản. Nếu bạn thi IELTS trên giấy, bạn sẽ có 10 phút cuối giờ để chuyển đáp án từ đề thi sang tờ bài làm.
Lưu ý hãy kiểm tra kỹ chính tả, nghe kỹ hướng dẫn, và đảm bảo rằng bạn điền đúng đáp án vào đúng ô tương ứng.
Trên đây là cách tránh những lỗi sai dễ gặp trong IELTS Listening hiệu quả từ khâu ôn luyện đến khi vào phòng thi. Chúc các bạn thành công.